les artistes kinoises

Mboti
We zijn bijna aan het eind van ons 2de logement in de volkse buurt Nyolo Ezzo, we hebben er een klein huisje met 3 kamertjes en een omuurd koergangetje dat we enkel delen met een lieve huisgenoot Didier, heerlijk prive op ons eigen. Nyolo bevindt zich op een goei 1,5 uur rijden van het centrum met 1 overstap per taxibus ( zo n 23 passagiers als sardientjes gepropt in een Nissan Vannette). Als ge change hebt kan je een rechtstreekse rit vinden naar Zandu ( de centrale markt), dat schilt een half uur en is de helft goedkoper, maar niet altijd beschikbaar.
Dit traject leggen we al een week af s morgens heen en s avonds terug omdat in grote verwachting van de komst van onze minister van cultuur ons de eer werd gegund de receptie van dit feestelijk gebeuren voor onze rekening te nemen. Gisteren vond het het gebeuren plaats in het Zoo theater, verwelkomd door een fanfare, stroomden de genodigden binnen. Het begin van een culturele samenwerking tussen DR Congo en Vlaanderen, met de KVS, die reeds 3 jaar in Congo interveneert. Zelfs de Vlaamse Leeuw werd gezongen door de ambassadeurs en onze minister en diens entourage. Ja ja t was een schoon gebeuren, het protocol was reeds dagen op voorhand voorbereidt, alles was gekuist, de putten gedicht, de open riolen op de Avenue geledigt...
Maar daarover later meer
Onze eerste dagen in Nyolo en de laatste in Lingwala werden gevuld met bezoeken aan ateliers van plaatselijke kunstenaars, peintres populaires, schrijvers, muzikanten, fotografen en plasticiens contemporaines. Bijna allen werken ze thuis tussen de potten en de pannen van de mama's in een onooglijk klein barakje.
Het meest opmerkelijke was een straatexpositie en performace van een zeer jonge en gedreven kunstenaar Aisha in onze exbuurt Lingwala. De werken bekritiseerden de rol van de pers in DR Congo 'de kolonisatie van de pers' stond er geschilderd op de krantenvellen die op de muren van de betonnen barakwoningen waren gekleefd. De kunstwerken, assemblages van gerucupereerde materialen kwamen uitermate goed terecht in het straatbeeld en vormden een tableau vivant met de beschilderde winkeltjes en het modderige paadje.
Verschillende werken stonden midden op het pad opgesteld, zodat de mensen van de buurt belemmerd werden in hun dagdagelijkse doorgang. Nieuwsgierig was er een hele menigte ontstaan. Aisha sprak hen toe door een 'toneelmicro' en lokte zo een discours uit met zn buurtbewoners, op luide toon probeerde hij hen te overtuigen van het feit dat hij niet gek was. Aan wie het wilde gaf hij met grootse gebaren een betoog over de uitgestalde werken. Zelf was hij witgeschilderd met een bloedrood laken omgewikkeld, beklad met de woorden La presse est morte.
Een van zijn companen verscheen in onderbroek en sleepte zich tergend traag verder, af en toe viel hij en wentelde zich in de modder.
Dit alles was voor ons een zeer verassend, vernieuwend en vervreemdende ervaring. Het was schoon om zien hoe de mensen toch interesse toonden en met veel respect rond de 'kunstwerken' heen liepen.
Op de ambachtenmarkt aan la gare central vonden we super grave werkjes uit tin en ander recuperatiemateriaal, gemaakt door Bienvenue, Bram en ik bezochten reeds zijn atelier.
Op een binnekoertje aan place Victoire, waar 3 families woonden lagen 2 bergen recup ' zijn schatten' waaruit hij zijn werken assembleert, een klein treintje, een raket, die echt licht geeft, een bewegende maket van een houtatelierke, en de robots, makettes van Kinshasa, echt goed ambachtwerk, wat veel verder gaat dan de gewone typische blikken speelgoedjes van den Afrik.
Hij kent hier de echt goeie stortjes, altijd goed om weten...
Op zondag maken we uitstapjes, 2 weken geleden werden we door Kinshasa gegidst door Michel, Congolees, en zn vrouw Caroline, een Waalse, Michel is verliefd op Kinshasa en is bezig aan een boek over de stad. Hij kent de historie van bijna elk gebouw: 'moderne archeologie'.
In Gombe staat zelfs een vervallen building van Corbusier. De trap nemen is een absolute must, om de restanten van de architectuur, de grote zalen, het houtwerk van de eens sjieke vloeren te bewonderen. Elk verdiep is een universum op zich, gaande van een gekraakt appartement tot politiebureau of helemaal ineengezakt,...en helemaal bovenaan is een klein trapje dat leidt naar een kitch Indisch restaurant op de 8ste verdieping, met uitzicht over de gehele stad.
Een ideaal filmdecor.
Vorige zondag ontsnapten we de stad en in een Pirogue van vissersjongens voeren we naar een privestrandje met palmbomen aan de rivier. ZAALIG. la vie en provence.

We vinden al aardig onze weg en onze compagnie is uitgebreid met 2 a 3 congolezen die ons hun tijd en kennis ter beschikking geven in ruil voor ons gezelschap en af en toe een sucre en mee aan tafel schuiven. Ze logeren meestal bij ons.
Mwanza, een superlange basketter, die de stad op zn duimpje kent, die alle achterpoortjrs, prijzen en trucken weet en die een eeuwig goed humeur heeft, een heerlijk gezelschap.
Dan zijn er nog Marc en Didier, die ons hielpen bij het vinden van onze nieuwe verblijfplaats, 2 serieuze, maar superlieve en goeie kerels.
Van hen leren we over geloof, politiek, waarden en normen en gebruiken les ancetres tegenover het christendom en het atheisme...
Hier in Kinshasa leven zoveel gemeenschappen naast elkaar, de mensen zijn super breeddenkend.

Elke dag ziet ge wel een wondertje of iets wat al uw voorgaande veronderstellingen over de congolezen volledig op zn kop zet.
De nonchalente ambiance en directheid steken ons aan.
De stortbuien zijn een heerlijke douche als alternatief op het gebrek aan stromend water.
Als mondele (blanke) ben je een streling voor het oog van velen, je ontlokt zonder veel moeite ambiance en schatergelach op straat in de bus, iedereen wilt even de hand schudden, een klein praatje maken, engels oefenen,....
Het woord voor morgen en gisteren is hetzelfde...
Leve de chaos, leve het nu.