beknopt zakwoordenboek

Mbote mondélés,
Als ge in Kinshasa wilt scoren, moet ge af en toe een woordje lingala laten vallen, vandaar dus hieronder een beknopt woordenboekje voor diegenen die goesting hebben gekregen.
Het Lingala in Kinshasa is een mix van verchillende talen van de verschillende tribu's die daar samen hokken, gemengd met het frans, een zeer rudimentaire basiscommunicatietaal, een beetje zals het 'Verlon' van de Parijse banlieu's.
Een schoon voorbeeld: 'Un Kamion de ma chéries fort': betekent dus eigenlijk: een buske vol met keischoon grietjes...
BEKNOPT SPREEKWOORDENBOEK LINGALA (jargon van Kinshasa)-NEDERLANDS
Jo nanni: wie bent u
olinginini: wat wil je
mbote: goeiendag
mbote na jo: goeiendag aan u
mbote na bieno: goeiendag voor jullie
matondo mingi: Dank u zeer
kimia: rustig
kéba: pas op
téléma:stop
malembé: traag
Malamo Malamo: beetje bij beetje
Bonni jo: Hoe gaat het
Na za malamoo: het gaat goed
mingi: veel
moeké: klein
moenéné: groot
Na lingi bino mingi: ik hou veel van jullie
Tsik anga makélélé: laat me gerust.
Té: nee
Olélé oléli: dat is uw probleem
Mwana: kind
Kitoko: mooi
Tsjitok: supper, goed
Kittie: stoel
Mésa: tafel
Talo boni: hoeveel kost dat
Eza talo: dat is duur
Boti kala malamo: het gaat jullie goed (bij afscheid)
Nazano ezengo: ik ben blij
Combo nanga: ik heet …
Toléka: we gaan
Toké olea: gaan we eten
Ma chérie: een mooi meisje
Film échangé: een anders gelopen planning
Mandoto: droom
Moetoe: nacht
Komona: kijken
Nase pélindengé na monio: blij u te zien
Lingando: krokodil
Ndoenda: groenten
Madésoe: bonen
Sossoo: kip
Mbala soekaali: zoete patat
Looso: rijst
Makemba: kookbananen
Bitabe: eetbananen
Foefoe: deegmaniok
Pondoe: gestampte maniokblaren
Fwoemba: pondoe met pindanotenpasta
Mbinzo: rupsjes
Mbisi: gerookte vis
Cossa cossa: kleine gedroogde garnaaltjes
Mwamba: pindapasta
Majébo: champignons
Misili: jonge varensteeltjes
Mafoetambilla: palmolie

El Reception een vuurdoop

In het centrum van de stad, het Theatre du Zoo, naast den zielige Zoo van Kinshasa, mochten we met onze Afro-Belgische equippe, onze ministers bedienen.
We kozen voor de style Ambiance de la Rue, serveurs, serveuses, met plateaus op het hoofd (achteraf bleek dat bovendien de enige effectieve methode om met een volle plateau aan de andere kant van de zaal te raken om aldaar te kunnen bedienen)
We bouwden elks een mobiele serveerwagen, geïnspireerd op de vele ambulante shops van de straten van Kinshasa. Sebastiaan, begaf zich met Féli, een ferme Afrikaanse naar de hektische Zandu om alle ingredienten voor de receptie bijeen te onderhandelen. Bram Soli ging het servies huren.
Het Menu was puur inheems, met enkele Europese toetsen.
Als openingscoctail caiperinha en daarna lekkere fruitCeresdrankjes

Maniokchips

(gedragen op het hoofd in een kap van een ventilator)

Nootjes

toostjes met Lembika

(pompoenpittenmeel, gemengd met cossa cossa (gedroogde minigarnaaltjes, gestoomd in pakketjes van grote maniokbladeren)

toostjes met guacamole

gefrituurde beignets met MWAMBA

(verse pindakaas)

gebakken bananen

gekookte eieren

FUFU

(maniokmeel gemengd met water, de Afrikaanse PATAT)

kokosnoten

fruitprikkers met Ananas, Papaya, banaan

Maracuja's

gekaramelliseerde pindanotenbollekes

Gedurende 4 dagen bricoleren op het overdekte terras, met recup en betonyzers, naast les Peintres Populaires, die achter le Théatre du Zoo hun atelierbarakjes hebben en werkten aan tableaus over België, Karikaturale schilderijen over de conflicten tussen Wallonië en Vlaanderen, enzo..., in de hoop een goede slag te slaan op die heugelijke dag.

De morgen zelf begon met een stortbui, een algemeen aanvaard excuus in Kinshasa om enkele uren te laat te komen (want het 'communaal' vervoer zit dan ramvast in de moddeputten in het wegdek), dus de helft van onze equippe kwam om 10 uur inplaats van 8 uur aangewandeld.
Enkelen lieten het afweten, maar er dienden zich evenveel nieuwe krachten spontaan aan. Onze ploegbestond uit 3 mamma's, die kookten op de kleinen carbonvuurtjes, gemaakt van olievaten, 3 afwassers, waaronder een jochie van 11 en een ploeg van 8 serveurs, waaronder enkele actrices en acteurs en 2 proffesionele eierdragers van de straat geplukt.
Zij lopen met torenhoge kartons gekookte eieren op het hoofd, een acrobatische kunde en ze pellen op een elegante manier de eitjes voor hun klanten. Tot slot nog een 2 tal mensen voor assistentie in de keuken.
Het was een goede start, maar vanaf het duidelijk werd dat er gratis hapjes de ronde gingen werd onze keuken en ons personeel overspoeld door ongeduldige gulzigaards, zodat we op een inventieve manier ons moesten handhaven tussen de ontstane chaos om de genodigden te bedienen.
Een echte vuurdoop.